— Shaxmat turnirida hakam nima uchun kerak?Bu savolni ko'p eshitaman. Uning javobi FIDE Arbiters' Manual 2025 da aniq ifodalangan.Hakam shunchaki soatlar va natijalarni kuzatib turadigan shaxs emas.Hakam — musobaqa tashkilotchilari bilan o‘yinchilar o‘rtasidagi bog‘lovchi bo‘g‘indir.Hakamning asosiy vazifasi quyidagilarni ta’minlashdan iborat:● shaxmat qoidalariga qat’iy rioya etilishini;● barcha o‘yinchilar uchun teng va adolatli sharoitlar yaratilishini;● partiyalarning tinch, ortiqcha aralashuv va keskinliksiz o‘tishini.Hakam o‘yin maydoni, jihozlar, zaldagi tartib va umuman musobaqa jarayonining borishi uchun javobgardir.Aynan u bahsli vaziyatlarda, ayniqsa vaqt tanqisligi paytida, qaror qabul qiladi va bu qarorlar uchun mas’uliyatni o‘z zimmasiga oladi.Alohida e’tibor adolatli o‘yinga qaratiladi. Hakam har qanday noadolatli harakatlarning oldini olishi va doskalar atrofida sodir bo‘layotgan jarayonlarni doimiy nazoratda ushlashi shart.Qisqacha aytganda, yaxshi hakam o‘yinchilar faqat shaxmat haqida o‘ylashlari mumkin bo‘lishi uchun barcha zarur sharoitlarni yaratadi.